Begin met een causaal economisch of fysiek mechanisme: grondstofaanbod, weer/gewasstress, valuta, energie, logistiek, landbouw/groothandel of retailbevestiging.
Onderzoek informeert de priors. Geschiedenis zal ze kalibreren.
WillItCostMore gebruikt gepubliceerd economisch en klimaatonderzoek om te bepalen welke transmissiekanalen structureel meer of minder gewicht verdienen. De studies ondersteunen richting, relatieve betekenis, timing en heterogeniteit — niet exacte scorecoëfficiënten.
De numerieke gewichten zijn transparante priors, geen geschatte regressiecoëfficiënten. Ze worden pas herijkt wanneer voldoende prognoses van dezelfde modelversie en gerealiseerde uitkomsten beschikbaar zijn.
Hoe de score wordt berekend
Hoe de score wordt berekend
Het model is additief en controleerbaar. Elke live bijdrage is terug te voeren op één genormaliseerde observatie en één structurele prior.
Score= clip[5,95]
( Base + Σ [ wcountry × signal × quality × freshness ] )ProductbasisBase
Landaangepast priorgewichtwcountry
Genormaliseerd signaal (ongeveer −1 tot +1)signal
Bronkwaliteitquality
Versheidsfactorfreshness
Versheidsfactoren: 1,00 bij ≤3 dagen, 0,80 bij 4–10, 0,55 bij 11–35, 0,30 na 35 dagen.
Zekerheid = kwaliteits- en versheidsgewogen dekking ÷ totaal toepasbaar priorgewicht, begrensd op 16–96%. Ontbrekende/onbruikbare inputs geven nul scorepunten en verlagen zekerheid.
Bewijshiërarchie ≠ exacte coëfficiënt
Onderzoek ondersteunt richting, hiërarchie, timing en heterogeniteit van kanalen. Exacte scorepriors zijn modelaannames die per versie worden bevroren tot genoeg out-of-sample uitkomsten bestaan voor kalibratie.
Modelpriors
Hoe een priorgewicht wordt opgebouwd
Koppel het mechanisme aan producten. Cacao kan chocolade sterk raken maar geen elektriciteit; Rijnlogistiek telt alleen bij product/marktketens met echte blootstelling.
Publicaties bepalen relatieve relevantie en timing. Directe/snelle kanalen krijgen meer potentiële invloed dan trage bevestiging; gecorreleerde downstreamsignalen worden begrensd om dubbeltelling te verminderen.
Pas alleen een landfactor toe bij verdedigbare verschillen in brondekking of structurele blootstelling: lokaal weer, importvaluta, binnenlandse productie, officiële marktdata of fysieke logistiek.
Het priorgewicht is niet de uiteindelijke bijdrage. Het wordt vermenigvuldigd met de genormaliseerde observatie, bronkwaliteit en versheidsstraf. Zwakke/ontbrekende data verliezen automatisch invloed.
Bevries elke modelversie en bewaar de prognoses. Herbereken of shrink priors pas na genoeg gerealiseerde uitkomsten voor out-of-sampletests van richting, voorsprong, false positives en kalibratie.
Landaanpassingen
Deze begrensde factoren coderen structurele toepasbaarheid/blootstelling. Het zijn transparante heuristieken in afwachting van empirische kalibratie, geen geschatte wetenschappelijke coëfficiënten.
Amerikaanse vooruitzichten gelden alleen voor de VS; EU landbouw/groothandel/retail alleen waar officiële reeksen de markt dekken; Zwitserse en Britse binnenlandse lagen blijven marktspecifiek.
Voor blootgestelde producten worden lokale hitte/droogtepriors in Frankrijk, Italië en Spanje met 1,12 vermenigvuldigd. Dit is een begrensde, onderzoek-geïnformeerde structurele heuristiek, geen geschatte coëfficiënt.
Het importvalutaprior wordt in het VK met 1,15 vermenigvuldigd als transparante structurele blootstellingsaanname in afwachting van kalibratie.
Bepaalde wereldwijde tarwe/voer/plantaardige-oliepriors worden in de VS met 0,80 vermenigvuldigd om grotere binnenlandse aanbodschaal te weerspiegelen. Koffie/cacao vallen erbuiten.
Rijndruk geldt alleen voor markten met geconfigureerde fysieke blootstelling. Zwitserland behoudt volledige gemodelleerde blootstelling; stookolie, diesel en benzine hebben grotere Rijnpriors dan de meeste voedingsmiddelen.
Wat de literatuur verandert
Sterk bewijs3 Referenties
Wereldwijde grondstoffen
Internationale grondstoffenschokken werken door in binnenlandse prijzen, maar bij voedsel onvolledig en trager dan bij brandstof. Grondstoffen krijgen daarom stevige productspecifieke gewichten zonder wereldmarktprijzen gelijk te stellen aan winkelprijzen.
Sterk bewijs3 Referenties
Weer & landbouwstress
Hitte, droogte en gewascondities tellen vooral bij verse en fysiek blootgestelde producten. Onderzoek ondersteunt ook seizoens- en landspecifieke verschillen in plaats van één wereldwijde weercoëfficiënt.
Sterk bewijs2 Referenties
Wisselkoers
Wisselkoersdoorwerking bestaat, maar neemt af door de prijsketen en verschilt per sector. Valuta krijgt daarom een betekenisvol, meestal kleiner gewicht dan de onderliggende geïmporteerde grondstof.
Sterk bewijs3 Referenties
Energie-inputs
Energieschokken werken direct door in brandstof en nutsprijzen en indirect via productie, verwerking en transport. Energie krijgt daarom hoog gewicht bij energieproducten en een kleiner inputgewicht bij voedsel.
Matig bewijs4 Referenties
Logistiek
Transportverstoringen kunnen inflatie verhogen, maar de uiteindelijke consumentenimpact is meestal kleiner dan directe grondstoffenschokken. Logistieke gewichten blijven daarom bescheiden behalve bij concrete blootstelling, zoals Rijntransport van brandstoffen.
Sterk bewijs4 Referenties
Landbouw & groothandel
Boerderij-, input- en groothandelsprijzen laten zien of een upstreamschok door de prijsketen beweegt. Hun gewichten blijven bewust lager dan de oorspronkelijke schok om dubbeltelling te beperken.
Ondersteunend bewijs2 Referenties
Retailbevestiging
Consumentenprijsdynamiek en officiële vooruitzichten zijn nuttige bevestiging maar deels terugkijkend. Ze krijgen lage gewichten zodat het model vroeg waarschuwt in plaats van CPI na te tekenen.
Geselecteerde literatuur
Geselecteerde literatuur
Titels blijven in de oorspronkelijke publicatietaal. Links gaan naar de instelling of uitgever. Technische samenvattingen zijn door WillItCostMore geschreven op basis van de geciteerde publicaties; titels en bibliografische metadata blijven in de publicatietaal.
International Monetary Fund · 2026Referenties ↗
Pumps and Plates: Passthrough of International Fuel and Food Price Shocks to Domestic Markets
IMF Working Paper 2026/148 · DOI 10.5089/9798229054058.001
Technische bronnotitie
- Methode
- Dynamic local projections across domestic/international price pairs since 2000
- Kernresultaat
- Pass-through is incomplete and heterogeneous; fuel transmits faster than food, and price increases tend to transmit more readily than decreases.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports stronger/faster energy priors, slower food horizons, country heterogeneity and asymmetric caution. It does not supply exact WillItCostMore weights.
International Monetary Fund · 2015Referenties ↗
Global Food Prices and Domestic Inflation: Some Cross-Country Evidence
IMF Working Paper 2015/133 · DOI 10.5089/9781513542973.001
Technische bronnotitie
- Methode
- Cross-country empirical analysis of global food-price shocks and domestic inflation
- Kernresultaat
- World food-price shocks matter for domestic food inflation, but pass-through is incomplete and differs across economies and over time.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports material but bounded global food-commodity weights and country-specific transmission rather than one universal coefficient.
European Central Bank · 2010Referenties ↗
Food price pass-through in the euro area: The role of asymmetries and non-linearities
ECB Working Paper Series No. 1168 · Working Paper 1168
Technische bronnotitie
- Methode
- Euro-area food-chain time-series models with aggregate/disaggregate data and nonlinear specifications
- Kernresultaat
- With appropriate food-chain data, commodity-price pass-through is significant and long-lasting; asymmetries and non-linearities matter.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports separating upstream commodities from farm/wholesale transmission and keeping downstream confirmation smaller to reduce double counting.
European Central Bank · 2023Referenties ↗
The asymmetric effects of weather shocks on euro area inflation
ECB Working Paper Series No. 2798 · Working Paper 2798
Technische bronnotitie
- Methode
- Bayesian VAR analysis of weather shocks and inflation across euro-area countries
- Kernresultaat
- Temperature effects are seasonal and asymmetric, with stronger food-price responses in warmer countries and for unprocessed food.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports product-specific weather exposure and the modest Southern-European heat/dryness uplift rather than one global weather coefficient.
International Monetary Fund · 2022Referenties ↗
How Persistent are Climate-Related Price Shocks? Implications for Monetary Policy
IMF Working Paper 2022/207 · IMF Working Paper
Technische bronnotitie
- Methode
- Cross-country empirical analysis of climate-related shocks and inflation persistence
- Kernresultaat
- Climate-related price shocks can have persistent and heterogeneous inflation effects depending on shock type and country conditions.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports a distinct physical-weather/crop channel and longer horizons for slower agricultural transmission.
European Central Bank · 2020Referenties ↗
The transmission of exchange rate changes to euro area inflation
ECB Economic Bulletin, Issue 3/2020 · Economic Bulletin article
Technische bronnotitie
- Methode
- ESCB research synthesis and empirical estimates across the pricing chain
- Kernresultaat
- Exchange-rate pass-through declines along the pricing chain and varies with import content, invoicing, market power and shock type.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports a meaningful but usually secondary currency weight and country/product heterogeneity rather than mechanically converting FX into shelf prices.
European Central Bank · 2021Referenties ↗
Sectoral exchange rate pass-through in the euro area
ECB Working Paper Series No. 2634 · Working Paper 2634
Technische bronnotitie
- Methode
- Sectoral VAR-X models of euro-area import-price pass-through
- Kernresultaat
- Pass-through varies materially by sector; market concentration and global-value-chain structure help explain the differences.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports sector/product-specific import sensitivity and a larger UK currency prior without assuming equal FX sensitivity everywhere.
International Monetary Fund · 2022Referenties ↗
Shipping Costs and Inflation
IMF Working Paper 2022/061 · DOI 10.5089/9798400204685.001
Technische bronnotitie
- Methode
- 46-country panel, 1992–2021; robustness includes an instrumental-variable strategy
- Kernresultaat
- Shipping-cost shocks raise import prices, producer prices and inflation, with effects depending on import intensity and macroeconomic structure.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports a distinct logistics channel, but with moderate exposure-specific weights rather than a universal retail-price driver.
European Commission Joint Research Centre · 2020Referenties ↗
Forecasting the impacts of climate change on inland waterways
Transportation Research Part D: Transport and Environment · DOI 10.1016/j.trd.2019.10.012 · JRC116086
Technische bronnotitie
- Methode
- Climate-model river-discharge scenarios with location-specific Rhine and Danube navigation analysis
- Kernresultaat
- Low water can disrupt inland navigation by forcing reduced vessel loads or making stretches non-navigable.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports retaining a targeted Rhine logistics signal for markets/products with physical river-freight exposure; it does not justify a universal inflation weight.
Deutsche Bundesbank · 2023Referenties ↗
Climate change, biodiversity loss and the role of central banks
Bundesbank Spring Conference speech summarising ongoing research · 11 May 2023
Technische bronnotitie
- Methode
- Institutional summary of Bundesbank research using roughly 30 years of Rhine/water-stress data
- Kernresultaat
- Low Rhine levels can disrupt supply chains; the Bundesbank reported preliminary evidence that German producer prices tend to rise in low-water months.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports Rhine as a real logistics-risk indicator while keeping the signal bounded and exposure-specific.
European Central Bank · 2026Referenties ↗
Analytical perspectives on energy supply shocks
ECB speech · 13 May 2026
Technische bronnotitie
- Methode
- Analytical synthesis of direct, indirect and second-round transmission of energy shocks
- Kernresultaat
- Transport-fuel effects can be immediate while electricity/heating and indirect input-cost effects can arrive with lags through production and distribution.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports high direct weights for energy products, smaller energy-input weights for food, and different horizons across energy categories.
European Central Bank · 2026Referenties ↗
Supply chain uncertainty, energy prices, and inflation
ECB Working Paper Series No. 3230 · Working Paper 3230
Technische bronnotitie
- Methode
- U.S. and euro-area empirical evidence plus a model of capacity-constrained transport networks
- Kernresultaat
- Energy-price pass-through is state-dependent and stronger when supply-chain uncertainty is elevated.
- Betekenis voor WillItCostMore
- Supports keeping energy and logistics separate while recognising interaction and state dependence; exact interaction terms remain a future calibration topic.
Volgende wetenschappelijke stap: kalibratie
Met meer historie meten we richtingsnauwkeurigheid, voorsprong, valse positieven, stabiliteit en kalibratie per land, product en horizon. Pas daarna horen gewichten opnieuw geschat te worden.
Volledige methodologie →